Akşam evde televizyon açılmış. Maç varsa zaten iş biraz daha tehlikeli. Bir yanda çay, bir yanda sohbet, göz ekranda, el masada. Sahile gidince de aynı. Bağa bahçeye piknik yapmaya gidince de insanın canı illa bir şey atıştırmak istiyor.
Bu noktada kuruyemiş iyi bir seçenek gibi duruyor. Cipse göre daha mantıklı, tatlıya göre daha hafif, abur cubura göre daha tok tutucu. Buraya kadar tamam.
Ama kuruyemişin de şöyle bir huyu var: Sağlıklı diye başlıyor, paket bitince insanın yüzüne başka türlü bakıyor.
Bence bu konuda asıl soru “hangi kuruyemiş en sağlıklı?” değil. Asıl soru şu:
**Ben bunu ne kadar yiyeceğim ve hangi halini alacağım?**
Çünkü bademin de fazlası fazla, cevizin de fazlası fazla. Tuzlu fıstığı da sağlıklı atıştırmalık diye masaya koyarsak biraz kendimizi kandırmış oluruz.
İlk kural: sade ve tuzsuz olsun
Kuruyemiş alırken önce çeşidine değil, haline bakmak lazım. Tuzlu mu, soslu mu, ballı mı, şeker kaplı mı, çikolatalı mı? Cevap evetse orada biraz durmak lazım. Çünkü o ürün artık sade kuruyemiş olmaktan çıkıyor.
En iyi tercih sade, tuzsuz, kaplamasız kuruyemiştir. Çiğ olabilir, hafif kavrulmuş olabilir. Burada mesele kuruyemişi tatsız tuzsuz bir cezaya çevirmek değil. Ama tuz, şeker ve sos işin içine girince masadaki şey badem olmaktan çıkıyor, küçük abur cubur paketine dönüyor.
Tansiyon tarafında sıkıntısı olan biri için bu konu daha da önemli. Kuruyemiş zaten elde oyalanmalık bir şey. Birkaç tane fazla kaçtı mı fark edilmiyor. Tuzluysa hem miktar artıyor hem tuz yükü artıyor.
Ben olsam “sağlıklı atıştırmalık” diye eve soslu fıstık, ballı badem, çikolatalı fındık stoklamazdım. Onlar ayrı keyif ürünü. Arada yenir, ona lafım yok. Ama günlük akşam atıştırmalığı diye masaya konursa masum rolünü fazla iyi oynuyorlar.
Ölçü küçük bir avuç
Kuruyemişte en pratik ölçü küçük bir avuçtur. Gramla söylersek yaklaşık 25-30 gram civarı.
Kulağa az geliyor ama kuruyemiş hafif bir yiyecek değil. Küçük bir avuç badem, fındık, ceviz karışımı insanı oyalayabilir. Paketi açıp masaya koyarsan o ölçü pek yaşamaz. Hele maç uzatmaya giderse, paket de seninle beraber uzatmaya gider.
Bu yüzden paketten yemek doğru değil. Küçük bir kaseye koyacaksın, paketi kaldıracaksın. Basit ama işe yarayan kural bu.
Çünkü insan “biraz daha” diye diye porsiyonu büyütüyor. Kuruyemişte sorun genelde bir tane daha almak değil; o “bir tane daha” cümlesinin on beş kere tekrar edilmesi.
Her akşam yiyecek biri için porsiyonu biraz daha küçük tutmak daha mantıklı olabilir. Kilo, şeker veya tansiyon derdi varsa bu iş daha da ciddiye alınmalı. Ara sıra yeniyorsa küçük bir avuç makul durur. Her akşam oluyorsa avucu da biraz küçültmek lazım.
Hangileri daha mantıklı?
Tek bir kuruyemişi kral ilan etmeye gerek yok. Ceviz de olur, badem de olur, fındık da olur, Antep fıstığı da olur. Ama hepsi doğru miktarda iyi.
Ceviz iyi bir seçenek. Özellikle yağ yapısı nedeniyle sık öneriliyor. Ama ceviz de sonuçta kalorili bir yiyecek. “Faydalı” diye koca kase ceviz yenmez. 2-3 tam ceviz çoğu kişi için yeterli olur.
Badem tok tutmasıyla güzel gider. Çayla, kahveyle, televizyon karşısında insanı oyalayan bir tarafı var. Yaklaşık 20 tane badem bir porsiyon gibi düşünülebilir ama bademin büyüklüğü değişir. O yüzden sayıya takılmaktansa küçük avuç ölçüsünü akılda tutmak daha doğru.
Fındık zaten bizim buraların tanıdık yiyeceği. Sade fındık gayet iyi bir atıştırmalık olabilir. Ama “bizim memleketin ürünü” diye tabağı büyütmeye gerek yok. Fındığın da hesabı var.
Antep fıstığında kabuk avantajdır. İnsanı yavaşlatır. TV karşısında en büyük düşman zaten hızlı ve fark etmeden yemek. Kabukla uğraşınca el biraz frenleniyor. Ama tuzlu Antep fıstığında yine aynı yere dönüyoruz: lezzet artıyor, sağlık tarafı zayıflıyor.
Yer fıstığı da kötü bir seçenek değil. Sade ve tuzsuzsa bütçeyi de çok yormaz. Fakat piyasada en çok tuzlu, soslu, yağlı halleri karşımıza çıktığı için dikkat etmek lazım.
Küçük karışım daha iyi olabilir
Ben tek çeşit yerine küçük bir karışımı daha mantıklı buluyorum. Biraz badem, biraz fındık, birkaç parça ceviz, az miktarda Antep fıstığı. Hem sıkmaz hem de tek bir kuruyemişe yüklenmemiş olursun.
Yalnız karışım deyince içine kuru üzüm, çikolata parçası, şekerli meyve, kaplamalı fıstık doldurmak başka bir şey. O zaman kuruyemiş tabağı olmaktan çıkıp tatlı tabağına dönüyor.
Kuru kayısı, kuru üzüm, hurma, incir kötü yiyecekler değil. Ama şekerleri yoğun. Özellikle şeker problemi olan biri kuru meyveli karışımı dikkatli yemeli. Kuruyemiş ana malzeme olsun, kuru meyve varsa az olsun. Tabağın yarısı kuru üzüm olursa o artık sağlıklı atıştırmalık gibi durmaz.
Çekirdek ayrı bir dosya
Maç izlerken ay çekirdeği açıldı mı konu değişiyor. Ay çekirdeği kuruyemişten çok sosyal faaliyet gibi bir şey. Başlıyorsun, bitmiyor. Bir bakıyorsun masa kabuk dolmuş, maç bitmiş, sen hâlâ devam ediyorsun.
Çekirdeğin en büyük sorunu miktar ve tuz. Tuzsuz olursa daha iyi ama yine de ölçmek zor. Çünkü ay çekirdeğini küçük avuçta bırakmak herkesin harcı değil.
Kabak çekirdeği biraz daha tok tutucu olabilir. Onda da tuzlu paketlerden uzak durmak gerekir. Bence çekirdek yasaklanacak bir şey değil. Ama en sağlıklı akşam atıştırmalığı diye de baş köşeye koymazdım. Özellikle her akşam alışkanlık haline gelirse dikkat ister.
Piknik çantasına ne konur?
Sahile, bağa, bahçeye giderken kuruyemiş güzel fikir. Taşıması kolay, bozulması zor, tok tutar. Ama yine büyük paket değil, küçük porsiyon.
Piknik çantasına küçük bir kap sade karışık kuruyemiş koymak mantıklı. Yanına taze meyve, salatalık, havuç, su, sade maden suyu veya ayran eklenirse güzel olur. Böylece atıştırma işi tamamen kuruyemişin üstüne kalmaz.
Çocuklar varsa ayrıca dikkat etmek gerekir. Küçük çocukların önüne bütün fındık, fıstık, badem koymak doğru olmayabilir. Boğaza kaçma riski var. Çocuğun yaşına göre ya küçük parça olmalı ya da hiç masaya konmamalı. Bu tarafı hafife almamak lazım.
Benim net tercihim
Akşam TV karşısında veya maçta yiyeceksem sade ve tuzsuz karışık kuruyemiş seçerdim. Küçük kaseye koyardım. Paketi de masada bırakmazdım.
İçinde badem, fındık, ceviz ve biraz Antep fıstığı olması yeterli. Kuru meyve olacaksa az olur. Çekirdek olacaksa tuzsuz olur ve her akşam olmaz. Soslu, ballı, çikolatalı ürünleri de sağlıklı atıştırmalık diye kendime anlatmazdım.
Kuruyemiş gerçekten iyi bir seçenek. Ama şartı var.
Sade olacak. Tuzsuz olacak. Küçük avuç kadar olacak.
Yoksa sağlıklı diye başlayan iş, maçın ikinci yarısında kalori operasyonuna döner. İnsan bazen golü televizyonda beklerken asıl golü kendi tabağından yiyor, haberimiz olmuyor.
Yorum Yaz